Groenfonds Midden-Delfland

Het groene veenweidelandschap van Midden-Delfland ligt voor een groot deel op het grondgebied van Midden-Delfland. Eeuwenlang onderhielden boeren het polderland, waar gras en koeien het beeld bepalen. De laatste jaren ontdekken steeds meer inwoners van de omliggende grote steden de stilte en ruimte van Midden-Delfland. De toenmalige gemeente Schipluiden nam het initiatief om plannen te maken voor de toekomst van het gebied. Eén van de activiteiten van de gemeente behelst het Groenfonds Midden-Delfland.

Achtergronden, doelstellingen, beheer en uitvoering
Het Groenfonds Midden-Delfland komt voort uit de overeenkomsten die de gemeente Midden-Delfland, Delft en Den Haag hebben afgesloten voor de ontwikkeling van de Harnaschpolder. De gemeente Maassluis zal zich ook bij het fonds aansluiten zodra de Dijkpolder ten zuiden van de A20 ook ontwikkeld wordt voor woningbouw.
Het fonds heeft twee doelstellingen: het agrarische cultuurlandschap instandhouden en versterken, én de relatie tussen stad en land versterken door educatie en recreatie. Voor het beheer van het fonds is in 2005 een stichting opgericht. De officiële oprichtinghandeling vond plaats in februari 2006 bij de opening van het Voddijkpad in de Klaas Engelbrechtspolder. Na de gemeenteraadsverkiezingen in 2006 heeft er een gedeeltelijke bestuurswisseling plaatsgevonden: vanuit Den Haag is Ries Smits vervangen door Marnix Norder, vanuit Delft is Jan Torenstra vervangen door Saskia Bolten en Christiaan van der Kamp van de gemeente Midden-Delfland is voorzitter gebleven.
De doelstellingen zijn bedacht door de betrokken overheden, de uitwerking is in handen gegeven van de pijler van het agrarisch cultuurlandschap: de melkveehouderij. Aan vertegenwoordigers van de agrariërs in Midden-Delfland (de WLTO afd. Delflands Groen en Agrarisch natuurvereniging Vockestaert, www.vockestaert.nl) is in 2002 gevraagd om een offerte waarin enkele ideeën voor het Groenfonds nader uitgewerkt worden. Deze ideeën zijn niet alleen gericht op het behoud van het agrarisch cultuurlandschap, maar ook op het versterken van de relatie tussen stad en land.

Groene diensten
Eén van de voornaamste activiteiten van het fonds is om ‘groene diensten’ te belonen die met name de (melk)veehouderij kan verlenen in het Reconstructiegebied Midden-Delfland (incl. de Groeneveldse polder). Die diensten zijn niet alleen landschappelijke maatregelen zoals onderhoud en weidevogelbeheer, maar ook schoolklassen op de boerderij ontvangen en wandelen over boerenland. Om de groene diensten naar waarde te kunnen schatten, is een puntensysteem ontwikkeld. Voordat het Groenfonds hier daadwerkelijk mee aan de slag kon, was er wel eerst goedkeuring nodig van de Europese Commissie. Deze toestemming kwam in maart 2006 waardoor er nu daadwerkelijk aan agrariërs uitbetaald kan gaan worden voor de groene diensten die ze leveren op het gebied van natuur en biodiversiteit (o.a. weidevogelbescherming en zeldzame huisdierrassen), behoud van landschapselementen (o.a. knotbomen, geriefhoutbosjes en poelen) en cultuurhistorische elementen (o.a. boerderijen, bijgebouwen zoals karnmolens en hooibergen, maar ook weidemolentjes). Hiervoor gelden contracten van zes jaar. Daarnaast wordt er ook uitbetaald voor educatie en recreatie. Zo worden agrariërs betaald voor geven van speciale lessen voor basisschoolkinderen en wordt ook het beheer van het Voddijkpad betaald uit het Groenfonds. Eerder is er ook financiën vrijgemaakt voor eenmalige investeringen op het gebied van landschap en cultuurhistorie. Het gaat daarbij om de restauratie van oude boerderijen, bijgebouwen en erven. De aanvragen waren een dusdanig succes dat er op dit moment geen ruimte meer is voor nieuwe aanvragen.

Meer informatie via het kantoor van Vockestaert (tel.015-3807112, mail adm.vockestaert@zonnet.nl).

Uniek fonds
Hiermee is het Groenfonds Midden-Delfland uniek in Nederland: het is het eerste landschapsfonds dat staatssteunprocedure succesvol doorlopen heeft en over de benodigde financiën beschikt waardoor het daadwerkelijk aan de slag kan. Niet voor niets ziet het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit (LNV) en de Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG) het Groenfonds Midden-Delfland samen met de gebiedsvisie Midden-Delfland® 2025 als goed voorbeeld van gebiedsgericht werken zoals blijkt uit de website “www.gebiedsgerichtbeleid.nl”.

Basislandschapspremie
Hoewel het Groenfonds succesvol aan de slag is gegaan, is het werk nog niet klaar. Eén van de zaken waar nog aan gewerkt wordt, is de zgn. basislandschapspremie. Het idee achter de basislandschapspremie is dat hiermee de agrariërs in Midden-Delfland worden gecompenseerd voor de natuurlijke handicaps die zij in Midden-Delfland ondervinden. Hier is eind 2006 met de goedkeuring door de Tweede Kamer wel een belangrijke eerste stap mee gezet. Hiermee zijn we er nog niet: de Europese Commissie moet ook nog akkoord gaan en er moet nog de benodigde financiering voor gevonden worden.

Meer informatie
In september 2007 is het Groenfondsboek "Voor een open en groen Midden-Delfland" verschenen.
In dit boek kunt u meer lezen over het Groenfonds en de eerste activiteiten die vanuit het Groenfonds financieel worden ondersteund.
U kunt het boek ook als pdf bestand downloaden: Groenfondsboek (4,4 MB)

Nieuwsberichten
Resultaten Groenfonds Midden-Delfland zichtbaar (14-04-2008)