Welke soorten speciaal onderwijs (so) zijn er?

Ga direct naar het eind van de content.

Kort antwoord:

Nederland kent verschillende soorten speciaal onderwijs. Binnen het primair onderwijs is er het speciaal onderwijs (so) en in het voortgezet onderwijs is er het voortgezet speciaal onderwijs (vso). Deze typen onderwijs zijn bestemd voor kinderen met een handicap, chronische ziekte of stoornis. Daarnaast zijn er in het primair onderwijs scholen voor speciaal basisonderwijs (sbo). Deze scholen zijn geschikt voor kinderen met een minder ernstige beperking die wel extra zorg en aandacht nodig hebben.

Antwoord:

Clusters speciaal onderwijs (so) en voortgezet speciaal onderwijs (vso)

Scholen voor speciaal onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs zijn bedoeld voor lichamelijk, zintuiglijk of verstandelijk gehandicapte leerlingen en voor leerlingen met psychiatrische of gedragsproblemen. Voor deze groep kinderen zijn er 10 soorten scholen. Deze scholen zijn weer onderverdeeld in 4 clusters: 

  • cluster 1: scholen voor blinde of slechtziende kinderen (visueel gehandicapte kinderen), mogelijk in combinatie met een andere handicap;
  • cluster 2: scholen voor dove kinderen, slechthorende kinderen, kinderen met ernstige spraakmoeilijkheden en kinderen met communicatieve problemen zoals bepaalde vormen van autisme, eventueel in combinatie met een andere handicap;
  • cluster 3: scholen voor kinderen met lichamelijk en/of verstandelijke beperkingen, zeer moeilijk lerende kinderen en langdurig zieke kinderen met een lichamelijke handicap, kinderen met epilepsie en meervoudig gehandicapte kinderen die zeer moeilijk leren, in combinatie met een andere handicap;
  • cluster 4: scholen voor kinderen met ernstige gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen en voor kinderen verbonden aan pedologische instituten (PI). Pedologische instituten doen onderzoek naar kinderen met ingewikkelde leerproblemen, gedragsproblemen of emotionele problemen. De kinderen krijgen ook behandeling en begeleiding van het instituut.

Leerlingen in het speciaal onderwijs gaan meestal na hun twaalfde naar het voortgezet speciaal onderwijs. Hier kunnen ze blijven tot maximaal hun twintigste verjaardag. Dit type onderwijs is geregeld in de Wet op de expertisecentra (WEC).

Scholen voor speciaal basisonderwijs (sbo)

Scholen voor speciaal basisonderwijs zijn basisscholen bedoeld voor:

  • moeilijk lerende kinderen;
  • kinderen met opvoedingsmoeilijkheden;
  • alle andere kinderen die speciale zorg en aandacht nodig hebben.

Sbo scholen en reguliere basisscholen hebben dezelfde kerndoelen. Kerndoelen zijn streefdoelen voor de kennis en vaardigheden van een leerling aan het eind van de basisschool. Een leerling op een sbo krijgt eventueel meer tijd om het kerndoel te bereiken. Scholen voor speciaal basisonderwijs hebben een uitloopmogelijkheid voor leerlingen tot 14 jaar.

Projecten Weer Samen Naar School (WSNS)

Scholen voor speciaal basisonderwijs werken vaak samen met reguliere basisscholen via projecten Weer Samen Naar School (WSNS). De bedoeling van WSNS is om leerlingen zoveel mogelijk op de reguliere school te houden.

Meer informatie over speciaal onderwijs

Meer informatie over het onderwijs en de scholen in de clusters vindt u bij:

  • cluster 1: Bartiméus en Visio;
  • cluster 2: de belangenvereniging Siméa;
  • cluster 3: op de website van de Landelijke Vereniging Cluster 3;
  • cluster 4: de belangenvereniging LVC4.

Meer informatie over WSNS vindt u via de vraag Wat is het project Weer Samen Naar School (WSNS)?.

Informatie over het speciaal onderwijs in het algemeen bieden ook de websites van het Kennisnet en het Landelijk informatiecentrum voor ouders 5010 en de website Passend onderwijs.

Laatst gewijzigd

09-05-2011

Bronnen
Eigenaar: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Stuur door aan een vriend