Home > Toespraken > Toespraak, uitgesproken door burgemeester Arnoud Rodenburg tijdens het Duurzaamheidscongres op 12 oktober 2017

Toespraak, uitgesproken door burgemeester Arnoud Rodenburg tijdens het Duurzaamheidscongres op 12 oktober 2017 (16-10-2017)

Dit item is verlopen op 31-12-2017.

Bewust zijn van kwaliteit, wat betekent dit voor jou?

Dames en heren,

Hartelijk welkom in het bijzonder duurzame gemeentehuis van Midden-Delfland, centraal gelegen mag je zeggen, in het groene hart van onze metropoolregio Rotterdam-Den Haag. Je kunt het juist als een donker plekje in een heel erg verlichte regio zien liggen vanaf de maan, volgens zeggen. Dit kan de hoofdspreker van vandaag, onze bekendste Nederlandse astronaut, André Kuipers bevestigen. Ik ben zeer verheugd dat we u in ons midden hebben. In ons Midden-Delfland, de perfecte omgeving voor het thema waar ik u bij wijze van voorprogramma graag wat meer over vertel: bewust zijn en bewust worden van kwaliteit. Dat verhaal, gebaseerd op het groen-blauwe karakter van onze gemeente heb ik voor u meegebracht, ik geef u het graag mee.

Zoals u weet staat in de Cittaslow Midden-Delfland kwaliteit voorop. Alles wat we doen draait om de kwaliteit van leven van de mensen die hier wonen, de ondernemers die hier aan het werk zijn en onze bezoekers die genieten van ons landschap en de karakteristieke dorpen. Voor nu en voor toekomstige generaties. Kwaliteitsverbetering is ons streven. Duurzame ontwikkeling is daarbij onze aanpak. Duurzame initiatieven stimuleren we daarbij zoveel mogelijk en daarom werken we ook graag mee aan de dag van vandaag in de week van de duurzaamheid: Het duurzaamheidscongres van de Rotaryclub Maasland-Maassluis. Fijn dat jullie deze plek hebben gekozen om de visies en ideeën van de sprekers te laten landen.

Duurzaamste gemeente

Dames en heren, onlangs werd gemeente Midden-Delfland voor de derde keer op rij uitgeroepen tot duurzaamste gemeente van Nederland. Daar zijn we best trots op. Zeker, want één keer verkozen worden tot meest duurzame gemeente is één. Maar die positie weten te handhaven is twee. Beslist niet zo vanzelfsprekend. Dat dit is gelukt, zegt alles over de mensen in ons Midden-Delfland. Onze inwoners zijn er voor elkaar en maken dat Midden-Delfland vooral hoog scoort op sociaal-cultureel en economisch gebied. Wat ook meespeelt, is de gunstige ligging van het groene Midden-Delfland in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Daardoor is er volop werkgelegenheid in de directe omgeving.

Op het ecologische aspect hebben wij nog een aantal slagen te maken. Maar we zijn op de goede weg. We handhaven onze duurzame koppositie door ons elke dag de vraag te stellen hoe we de kwaliteit van leven voor onze inwoners, bedrijven en bezoekers verder kunnen verbeteren. Je moet de ander kunnen uitleggen wat jouw zichtbare bijdrage is aan die kwaliteit, de kwaliteit die past bij je identiteit. We zijn het gewend om zo te doen. Dat heeft Midden-Delfland gebracht waar we nu staan. Een kleinere gemeente in de regio, dat wel, maar eentje die zelfverzekerd en zelfbewust aan de weg timmert en die als het gaat om groen de regionale agenda aanvoert. Met een stevige identiteit, een cittaslow met visie op het vestigingsklimaat in de regio. Voor de korte termijn, maar ook voor de langere termijn. En dat blijven we doen. De vraag waar Midden-Delfland voor staat kan ik wel beantwoorden, maar ik zou het ook u kunnen vragen. Waar sta jij voor? En waaruit blijkt dit? Weet jij dat? Denk er vast eens over na in de komende minuten. Wellicht spreken we elkaar straks nog en leren we elkaar wat ons ten diepste beweegt en inspireert.

De weg naar kwaliteit en duurzaamheid

De weg naar ecologische duurzaamheid begon in onze gemeente nog niet zo heel lang geleden. En eigenlijk heel toevallig. Tot tien jaar terug was er nauwelijks aandacht voor klimaat en energie.
We werden ons wel steeds meer bewust van onze unieke groene kwaliteiten. De vorming van de gemeente Midden-Delfland was daar in 2004 een goede aanzet voor. Die groene polders en blauwe vaarten, de kwaliteiten die onze dorpen verbindt, zijn zo authentiek, dat we die moesten zien te behouden en zien te versterken. Dat vraagt om een gezamenlijk bewustzijn. En dat wil je uitdragen en verbeteren. Midden-Delfland sloot zich daarom in 2008 aan bij Cittaslow, om die bewustwording een plek te geven en verder te ontwikkelen, te laten inspireren en klankborden door andere gemeenten in de wereld.

Cittaslow

Als eerste Nederlandse gemeente sloten we ons aan bij Cittaslow, het van oorsprong Italiaanse, maar nu internationale vereniging van gemeenten die zich sterk maakt om de kwaliteit van onze leefomgeving te verbeteren. Met een netwerk van 250 gemeenten in 30 landen, helpt het Cittaslow kwaliteitskeurmerk bij het versterken van de bewustwording, stimuleert en inspireert om verantwoordelijkheid te nemen voor de respectvolle ontwikkeling van onze gemeenten. Het spiegelt je werk en houd je scherp.

Als Cittaslow Midden-Delfland gaan we zeer bewust om met duurzaamheid in de breedste zin. We beschermen bijvoorbeeld ons kwetsbare landschap via de officiële aanwijzing tot Bijzonder Provinciaal Landschap. We zorgen voor ons cultuurhistorisch erfgoed, koesteren onze plaatselijke tradities en gaan de boer op met onze streekproducten. We houden onze authenticiteit en zijn, en dat klinkt misschien paradoxaal, tegelijkertijd continu aan het werk met innovatie.

Door het internationale netwerk van aangesloten gemeenten kunnen we daarin samen werken en van elkaar leren. We delen geavanceerde technieken die vooruitgang en duurzaamheid mogelijk maken.

Gemeentehuis mocht ook duurzaam worden

Daarbij is het leuk om te weten, wat er gebeurde tijdens de plannenmakerij voor ons gemeentehuis. Er was een redelijk klassieke opvatting ten aanzien van de bouw van een gemeentehuis. Het plan van eisen werd gemaakt en de hele boel kon het proces van architectenkeuze en aanbesteding in. Maar in die tijd liep ook de aanvraag voor deelname aan Cittaslow. In juni 2008 reisde ik met de wethouder, die ook het gemeentehuis in portefeuille had, samen naar Italië voor de officiële toetredingsbijeenkomst in Italië. En zoals dat gaat op congressen, je praat met de aanwezigen over je gemeente en de ontwikkelingen en je doet goede ideeën op en neemt ze mee naar huis. Sommige ideeën worden direct al ingewikkeld gevonden, anderen wat naar de achtergrond geschoven en een enkel idee wordt in overweging genomen, als je er zelf ook heel hard voor wil vechten. De wethouder gemeentehuis was zeer onder de indruk geraakt van het thema duurzaamheid. Zeg maar geïnspireerd. Hij zat naast me in het vliegtuig terug naar Nederland en zei me toen: “Arnoud, ik ga me sterk maken voor een extra duurzaamheidspakket in ons gemeentehuis”. En zo ging het, drie keuzen werden voorgelegd aan de gemeenteraad. Keuze 1: minst duurzaam, keuze 2: redelijk duurzaam en keuze 3 zeer duurzaam. De raad besloot behoudend voor keuze 2 qua kosten de middelste. Dat lag bijna voor de hand, maar CO2 neutraal dat zouden we hier niet mee redden. Ik vond dat wel jammer. Maar door een positievere energiebijdrage van de warmte koude pomp in het pakket duurzaamheidsmaatregelen dan tevoren berekend kwamen we toch in de categorie A terecht. Dus min of meer toeval, maar met een geweldig psychologisch effect op het duurzaamheidsdenken. Nu zeker met het gemeentehuis dat naar aard en verschijningsvorm een icoon is geworden, dat velen inspireert om ook op duurzaamheid voorop te willen lopen.

Convenant of Mayors 2013

In diezelfde periode sloot Midden-Delfland zich ook aan bij het Covenant of Mayors, een Europese beweging van 7000 gemeenten. Samen met andere aangesloten burgemeesters stelden wij een gezamenlijk klimaatbeleid op.

Het convenant onderschrijft en ondersteunt de inspanningen van al deze gemeenten bij de uitvoering van hun energie en klimaatbeleid. Daarnaast brengt de beweging duizenden lokale en regionale autoriteiten samen die zich vrijwillig committeren om de klimaat- en energiedoelstellingen van de EU op hun grondgebied te realiseren.

En daar hoort actie bij. We zeggen toe, dat we in 2020 (t.o.v. 2010)

  • 20% minder CO2 uit stoten,
  • 20% duurzame energie op wekken en
  • 20% op energie bezuinigen.

En in 2040 zijn we CO2 neutraal. Niet alleen het gemeentehuis, de hele gemeente dus. Liefst natuurlijk eerder. Daar werken we hard aan.

Co2-uitstoot verminderen

Om onze voortgang bij die CO2 reductie te kunnen meten hebben wij voor 2010 de verdeling van CO2 uitstoot in Midden-Delfland inzichtelijk gemaakt. Bijna de helft (49%) van onze CO2 uitstoot en het energieverbruik kwam van de glastuinbouwsector in onze gemeente. Let wel, Midden-Delfland hoort tot de top 10 van glastuinbouwgemeenten (met gemiddeld iets grotere bedrijven dan in Westland). Het verminderen van de energievraag uit de glastuinbouw was in de afgelopen jaren dan ook al een van de speerpunten van Midden-Delfland.

Om de CO2 uitstoot in de gemeente terug te dringen zijn wij begonnen met het project Gras voor Glas. Verouderde kassen worden vervangen door veenweidelandschap voor onze veehouders. Minder verouderde kassen, minder CO2-uitstoot, meer koeien in de wei. Iets heel belangrijks, waar we voor staan dus in Midden-Delfland.

Het mooie van de glastuinbouwsector is dat deze ook een zeer innovatieve sector is. Steeds vaker omarmen tuinders geothermie (dat is diepe aardwarmte) in plaats van aardgas voor het verwarmen van de kassen. In Midden-Delfland startte in 2010 zo’n initiatief in de Oude Campspolder en inmiddels is de boring in volle gang. Deze tuinders zijn ook supporter van onze cittaslow kwaliteitsaanpak.

Naast geothermie zijn veel boeren en andere ondernemers, ook met gebruik van subsidie, overgestapt op zonnepanelen. En goed voorbeeld doet volgen, want inmiddels heeft een aantal grote bedrijven in de Harnaschpolder ook uit eigen beweging zonnecellen op het dak geplaatst.

Een andere manier om CO2 uitstoot te verminderen, is zorgen voor minder vervoersbewegingen. Een aantal boeren is een samenwerkingsverband aangegaan om melk en andere zuivelproducten uit Midden-Delfland rechtstreeks via winkels in Midden-Delfland en omgeving te verkopen. Doordat deze streekproducten niet ver vervoerd hoeven te worden, vermindert daardoor de CO2 uitstoot. Dat geldt ook voor de jonge boeren van de Delflandse Vleesmeesters, die de melkkoe na de melkperiode lekker vetmesten in de wei voor supermals vlees dat lokaal wordt verkocht.

Maar er is nog meer te zeggen over de verduurzaming van de economie. We onderzoeken of en hoe het mogelijk is om monomestvergisters en kleinschalige windenergie bij boerenbedrijven mogelijk te maken. We werken aan het stimuleren van de circulaire economie. Al die ontwikkelingen brengen naast verduurzaming economische kansen voor ondernemers met zich mee. Denk ook aan ketensamenwerking, innovatie, minder grondstoffenverbruik en minder afval.

Onze rol als gemeente

Hoewel de meeste en grotere duurzaamheidvraagstukken zich mondiaal afspelen, pakken we ook onze verantwoordelijkheid. In het besef dat we ook lokaal onze steen kunnen bijdragen. Maar zoals dat voor ons als gemeente geldt, geldt dat voor ieder ander.
De eerste stap is bewustwording. Om die bewustwording te bereiken, vertellen wij anderen het duurzame verhaal. Dat kan anderen, ook u, misschien extra enthousiasmeren om een bijdrage te leveren. Een bijdrage aan een gezonde aarde, een gezonde leefomgeving. Die bereiken we alleen door het samen te doen.

Laat u deze middag inspireren. Praat met anderen, vertel waar je voor staat en kijk waar je elkaar in duurzaamheid kunt versterken. Vul je kannetje vandaag met goede ideeën. En neem ze niet slechts in overweging, maar vecht er voor om jouw favoriete duurzame idee te realiseren. Samen zorgen we dan voor een gezonde, leefbare wereld. Dat is een opdracht voor ons allemaal. Ter inspiratie zou ik u allemaal vast een boeket bloemen in de blauw groene kleuren van Midden-Delfland willen aanbieden. Maar helaas, dit wordt te duur. Wel geef ik André Kuipers vast namens Midden-Delfland een gebiedseigen keramieke kan cadeau, een melkpak gemaakt door onze kunstenaresse Tineke van Gils. Natuurlijk gedecoreerd met het beeldmerk van cittaslow, de slak die in eigen tempo op weg is naar het goede leven in de groen blauwe omgeving. De kan is ook praktisch te gebruiken, maar wellicht mag het ook gewoon een aandenken zijn aan deze mooie duurzaamheidsdag!

Contact

Gemeente Midden-Delfland
Anna van Raesfeltstraat 37
2636 HX Schipluiden

gemeente@middendelfland.nl

(015) 380 41 11 of

Laat ons u bellen!

Whatsapp: 06 82047571

Openingstijden

Meer contactgegevens